Castricum - Hasselt (B)

Met een voorspelde 'code oranje' rijden we om 12 uur weg uit het dorpje achter de duinen. Onderweg geen druppel gezien maar wel blij dat de airco een onderhoudsbeurt heeft gehad. De buitentemperatuur loopt op tot boven de 30 graden. Onze eerste stop is in Kuringen, voor de familie Miebies een memorabel dorp, thans buitenwijk van Hasselt. Want hier komt Fredericus (toen nog) Muwis vandaan. Hij zou in 1795 in Den Haag in het huwelijk treden met de Amsterdamse joffer Jacoba Betger, de dochter van een VOC-soldaat. Met z'n tweetjes veroorzaakten zij zo de Nederlandse tak van de Kuringse Muwissen. Vanaf dat moment gingen die als Miebis, en later als Miebies door het leven.
De naam Muwis komt in Kuringen nog veelvuldig voor. Maar er is daar een nog memorabeler herinnering aan Fredericus en dat is de kerk waar hij in 1762 gedoopt is: de RK Kerk gewijd aan Sint Gertrudis.

St Gertrudis church in Kuringen (B) 

Nou sta ik daar niet met tranen in mijn ogen maar het blijft bijzonder wanneer je je realiseert dat je stamvader op die plaats 256 jaar terug met doopwater besprenkeld is.

De kerk is trouwens getooid met bijzonder fraaie (en moderne) gebrandschilderde ramen.

En de binnenkant oogt ook niet echt als een dorpskerkje.

Afijn, al met al weer een dingetje op mijn to-do-lijstje kunnen afstrepen. De rest van de middag/

avond in Hasselt doorgebracht alwaar slechts een enkele drop regen is gevallen. Voor het overige was er aan nattigheid geen gebrek. Morgen door naar Contrexéville, voor de liefhebbers bekend om zijn ijzerhoudend mineraalwater. Ooit waren wij daar met de kinderen. Naar schatting (van Jeanne) was dat in 1982...

PS Misschien toch nog wat verre familie van Jeanne in Hasselt gevonden.

Quod Erat Demonstrandum ...

Gestimuleerd door de eerste uitgave van dit jaar van het onvolprezen Ons Voorgeslacht*1, heb ik de bewijsvoering rond mijn voorouder Fredericus Muwis tegen het licht gehouden. De 684e uitgave van genoemd blad is geheel gewijd aan 'bewijsvoering in de genealogie', een onderwerp dat niet bij iedereen in even hoog aanzien staat. Het voert (veel) te ver om hier gedetailleerd op dit onderwerp in te gaan maar één uitgangspunt wil ik toch wel noemen. In het 'woord vooraf' stelt de voorzitter, de heer A.H.G. Verouden, dat van bewijs eerst sprake kan zijn indien meerdere bronnen onafhankelijk van elkaar een conclusie kunnen onderbouwen. En dan nu mijn geval.

Alle dragers van de naam Miebies stammen af van de Fredericus Miebis die op 3 mei 1795 te Den Haag trouwde met Jacoba Betger. In de Nederduits Gereformeerde trouwinschrijving staat dat hij een jongeman is geboren te Cuerigen in het Luiksche.

Trouwregister Den Haag 3-5-1795, de kerk is niet bekend

De betekenis van de term 'in het Luiksche' is in de loop der tijden nogal aan verandering onderhevig geweest. Dat varieerde van de omgeving van de stad Luik tot en met het Prinsbisdom Luik, dat een aanzienlijk groter grondgebied bestrijkt. Uiteindelijk heb ik gevonden dat met Cuerigen waarschijnlijk het hedendaagse Kuringen bij Hasselt (B) wordt bedoeld. In vroeger tijden stond het ook bekend als Curange en Curinge. Dat was een mooie vondst maar is Fredericus Miebis daar ook te vinden?

In juli 1995 en juni 1996 ben ik naar het Rijksarchief aan de Bampslaan in het Limburgse Hasselt getogen. Het werd mij al snel duidelijk dat de naam Miebis in het naast Hasselt gelegen Kuringen niet voorkomt. Het voordeel van het bezoeken van een archief is dat je met daar aanwezigen kunt praten. Dat zijn vaak trouwe bezoekers die goed geïnformeerd zijn over de lokale omstandigheden. Eén van deze heren vertelde me dat de naam Fredericus nou niet bepaald een gebruikelijke is in Kuringen en Hasselt. Dus misschien zou een zoektocht naar die naam enige duidelijkheid geven.

Kuringen is een dorp dus het doorzoeken van de doopregisters is niet onoverkomelijk. Bovendien is er een uitgetikte versie beschikbaar: boek 81/2. Daarin duikt al snel een Fredricus op; het is ook de enige dopeling van die naam vanaf 19 september 1733. (Later heb ik ook voor die tijd gezocht maar geen plausibele kandidaat gevonden.)

Hij is de wettige zoon van Joannis Muwis en Anna Gertrudis Thijs, de doopdatum is 18 september 1760. Hij wordt vernoemd naar zijn peter/doopgetuige Fredricus Thijs, de naam van de vader is Muwis. Mmm, Muwis, Miebis..., het is niet onmogelijk, wissels van v en w naar b zijn niet ongewoon. Hij zou dan op 35-jarige leeftijd in Den Haag getrouwd zijn, qua leeftijd ook niet vreemd. Vreemd is wel dat van dit echtpaar Muwis/Thijs geen verdere kinderen te vinden zijn en hun huwelijk evenmin.

Men wijst mij er op dat er in die periode ook een volkstelling gehouden is in Schimpen, een deel van Kuringen. De telling dateert van 1762-1763. Daarin komt een Joannes Muwis voor samen met zijn vrouw (uxor) Gertrudis van Ardinnen. Op dat moment heeft dit echtpaar twee kinderen: Joannes en Fredrick. Joannes is 4 en Fredrick 2 jaar oud. Voor wat betreft Fredrick komt dat overeen met een doopdatum van 18 september 1760. Alleen, de familienamen van de moeders komen niet overeen, de voornamen deels wel.

Volkstelling Schimpen 1762/63

Dan maar op zoek naar het huwelijk van de ouders van Fredericus. Ook dat vind ik. Op 15 februari 1757 trouwen Joannes Muwis en Anna Gertrudis van Ardinnen.

Een huwelijk van Joannes met een Anna Gertrudis Thijs is niet te vinden. De Fredricus Thijs die getuige is bij de doop, blijkt een broer van de moeder van Anna Gertrudis van Ardinnen te zijn. Fredericus is mogelijk als tweede zoon vernoemd naar die oom maar vernoeming naar de overleden grootvader van Anna Gertrudis van Ardinnen is ook nog mogelijk.
Op grond van bovenstaande kan ik niet anders verzinnen dan dat de geestelijke zich bij de inschrijving van de doop van Fredericus verschreven heeft. Dit is mogelijk beïnvloed door het gegeven dat er wel een (getuige) Thijs aanwezig was.

Deze theorie wordt ondersteund door het nader bezien van de doopdata van de kinderen van het echtpaar Muwis/Van Ardinnen.

• Joannis, ged. Kuringen [B] op 11 jul 1758, ovl. Alken [B] op 1 feb 1819
• Marie Clementina, ged. Kuringen [B] op 4 dec 1763, ovl.  ald. op 15 nov 1808
• Nicolaus, ged. Kuringen [B] op 31 jul 1766, ovl.  ald. op 3 feb 1768
• Anna Elisabeth, ged. Kuringen [B] op 25 jan 1769, ovl.  ald. op 27 apr 1796
• Henricus, ged. Kuringen [B] op 22 mei 1771, ovl.  ald. op 11 nov 1842
• Marie Catharina, ged. Kuringen [B] op 6 jul 1776
• Petrus Joannis, ged. Kuringen [B] op 28 aug 1779, ovl.  ald. op 25 aug 1785

De doop van Fredricus op 18 september 1760 past daar prima tussen.

Op basis van de resultaten van deze zoektocht is mijn conclusie dat het aannemelijk is dat de Fredericus die in 1795 trouwt in Den Haag één en dezelfde is als de in 1760 in Kuringen gedoopte Fredricus. En de achternaam dan, zult u denken. Naar mijn mening is het niet ondenkbaar dat de naam Muwis in Den Haag voor een Haags oor uitgesproken door een Vlaamse Limburger, verstaan wordt als Miebis. Immers, de informatieoverdracht was veelal mondeling met alle "risico's" van dien.

Rest nog de vraag hoe Fredericus in Den Haag terecht is gekomen. Tot op heden heb ik daar maar één verklaring voor kunnen vinden. Op 27 oktober 1780 neemt een Fredr. Meewes afkomstig uit Curinge dienst als dragonder. Er wordt genoteerd dat hij boer is. Zijn leeftijd bij indienst treding is slecht leesbaar (19 jaar?) en hij is kennelijk niet getrouwd. Allemaal gegevens die in enigerlei mate ook van toepassing zijn op Fredricus Muwis.

NA Toegang 1.01.19 Inv. nr. 2023

Bij welk regiment zou Fredericus dan gediend kunnen hebben? Er zijn drie regimenten met dragonders die aanmerking komen nl. de cavalerie-regimenten CR672h, CR688b en CR693c. Al deze eenheden liggen op een bepaald moment in (de buurt van) Den Haag in garnizoen. Verder onderzoek, om dit wat meer precies uit te zoeken, moet nog gedaan worden.

Zijn de Haagse Fredericus Miebis en de Kuringse Fredricus Muwis nu één en dezelfde persoon? Als je bovenstaande "bewijsvoering" op z'n merites beschouwt, dan moet vastgesteld worden dat:

• de Haagse Fredericus Miebis uit Cuerigen in het Luiksche afkomstig is;
• op 18 september 1760 een Fredrick Muwis in Kuringen gedoopt is;
• de vader kinderen laat dopen in 1758, 1763 en latere jaren, waarvan de moeder als Anna Gertrudis van Ardinnen te boek staat;
• de vader een kind laat dopen in 1760 waarvan de moeder als Anna Gertrudis Thijs te boek staat;
• de vader voorkomt in de volkstelling van 1762/63 met twee kinderen, w.o. Fredricus van 2 jaar oud, en met zijn vrouw Gertrudis van Ardinnen; 
• de vader steeds Joannis Muwis heet;
• een Fred^s Meewes op 27 oktober 1780 voor 6 jaar dienst neemt als dragonder.

Voorts is het mogelijk dat de Vlaamse dragonder Muwis in Den Haag verzeild is geraakt en dat de naam aldaar verworden is tot Miebis.

Daarnaast is het aannemelijk dat Anna Gertrudis Thijs dezelfde persoon is als Anna Gertrudis van Ardinnen.

Mijn conclusie is dat het gelijkstellen van de personen Miebis en Muwis aannemelijk is maar dat hard bewijs ontbreekt.

In het eerder genoemde nummer van Ons Voorgeslacht wordt een verondersteld citaat van Thomas Mann aangehaald: wie van de analyse naar de synthese gaat, verlaat het terrein van de wetenschap en betreedt dat van het geloof. Ook in de genealogie moeten we er voor waken dat geloof niet tot wetenschap verheven wordt. Het 'wat te bewijzen was' (QED, zie titel) krijg je niet voor niets...

Al dan niet kritische op- en aanmerkingen zie ik graag tegemoet, hetzij via 'comments' hieronder of via e-mail patmiebies at gmail dot com.

<sup>*1 Met dank aan mevr. M. Vulsma-Kappers voor het inzien van OV.

Update: 26 maart 2017</sup>
Onder de titel "Quod erat demonstrandum: van Muwis naar Miebies, of niet?" is dit blog ook gepubliceerd in De Rode Leeuw 2016/4, het blad van de Koninklijke Vereniging  Familiekunde Vlaanderen - Prov. Limburg.

My surname could have been...

The patronymic Meuwis
still exists in Hasselt

Voor een samenvatting in het Nederlands, zie na de Engelse tekst.
In The Netherlands the name Miebies is not regarded as, how shall I say, as being typically Dutch. Whenever I meet people for the first time the least they say is that they never heard it before. There are also people pronouncing Miebies as Miebiesch, giving it a kind of German twist. Speaking of the pronunciation of my name, I should tell English speakers that it is pronounced as Meebees. 
In an earlier post I explained what the origin of my surname is. The man I regard as the ancestor of all Dutch Miebieses came from Kuringen, also called Curingen or Curange in French. It is situated in what is now the Belgian province of Limburg. The neighboring city of Hasselt absorbed Kuringen in 1977. When Frederikus Miebies (1760-1834) came to The Hague in approx 1790 his last name was still Muwis. (When Frederikus got married in 1795 the name was written as Miebis.)

The Martyrdom of Bartholomew
by Tiepolo

In Kuringen, Hasselt and in more towns and villages in Limburg, Muwis and related names are quite common. The reason of this name being wide spread is that it is a patronymic. It is a derivation of Meeus which is short for Bartholomeus (or Bartholomew in English). 
But apart from Meeus there are many more variations. Back in 2004 I made an analysis of the number of patronymics related to Bartholomeus the disciple. I limited myself to the following sources from the State Archive in Hasselt.
Kuringen                         Hasselt
Baptism, book 81-2       book 50-8 & book 12
Marriage, book 81-4     book 9 & book 5
Death, book 81-6           book 6
I received extracts of these books from a genealogical acquaintance in Limburg (M.M.). It will be clear that using the BMD-registers all at the same time, causes double/triple records of the same person. So please keep that in mind when looking at the numbers. 

Distribution of M...-patronymics over a period of 300 years
Please click to enlarge

As you can see in the above table, there are some 30 variations of the name. There is a significant peak in the number of families carrying these M...-patronymics. During the 18th century most surnames have been recorded in the a.m. books. Whether this sudden popularity had a specific reason I don't know. I have been unable to trace any specific events related to the disciple Bartholomew other than the rebuilding after a fire of the not too distant Bartholomew basilica in Meerssen in 1749.
In any case my last name could easily have been Me(e)uwis, Meuwis(sen), Mievis or any other derivation of the name of the disciple. And depending on how Flemish Fredericus would have pronounced that name in The Hague and how it was subsequently understood and noted by the clergyman there, it could have been quite different from the present day name of Miebies. It also demonstrates my thesis that the combination of local speech and the lack of a hearing aid can be detrimental to one's last name :)

Samenvatting
In Nederland is Miebies nou niet bepaald een veel voorkomende naam. Vaak informeren mensen waar die naam toch vandaan komt. Men vermoedt vaak een Duitse herkomst, hetgeen in Nederland niet zo vreemd is. Ik heb al eens uitgelegd wat de herkomst van de naam is en dat die uit Kuringen bij Hasselt in Belgisch Limburg komt. Toen onze stamvader Fredericus Miebies (1760-1834) omstreeks 1790 naar Den Haag kwam, was zijn achternaam Muwis. (In zijn huwelijksakte in 1795, wordt de naam geschreven als Miebis.)
In Kuringen, Hasselt en omgeving is de naam Muwis, en soortgelijke namen, veel voorkomend. Dat is niet onlogisch omdat de naam een patroniem is en afgeleid van de apostel Bartholomeüs. Muwis is dan weer een afgeleide van (Bartholo)Meeus. Maar naast Meeus zijn er meer afgeleide namen, veel meer. In 2004 heb ik daar eens een overzichtje van gemaakt en het zijn er zeker een stuk of 30, zie de tabel hierboven. Met name in de 18e eeuw kwamen die namen veel voor. Waarom? Geen idee. Ik heb geen lokale gebeurtenissen kunnen vinden die als oorzaak aangemerkt kunnen worden. Alleen de wederopbouw van de Sint Bartholomeüsbasiliek in het enigszins nabij gelegen Meerssen zou dat kunnen zijn. Maar dat was pas in 1749.
Maar hoe je het ook wendt of keert, i.p.v. Muwis had de naam ook Me(e)uwis, Meuwis(sen), Mievis of elke andere afleiding van de naam van de discipel kunnen zijn. En afhankelijk van het simpele gegeven hoe Fredericus zijn naam in Den Haag heeft uitgesproken en hoe de geestelijke het daar heeft verstaan en opgeschreven, had onze achternaam heel anders kunnen zijn. Hetgeen maar weer eens bewijst dat de combinatie van een dialect en een ontbrekend gehoorapparaat een fnuikende invloed op iemands achternaam kan hebben :)

Photo credit:
Giovanni Battista Tiepolo [Public domain], from Wikimedia Commons

DTB/BMD register Kuringen (B)

St. Gertrudis
Kuringen (B)

For a summary in English please see after the Dutch text.
De man die ik beschouw als de stamvader van het Nederlandse geslacht Miebies, Fredericus Miebis, is afkomstig uit het Belgische Kuringen. Het ligt in Belgisch Limburg en is nu deel van  Hasselt. Hij is daar gedoopt als kind van mijn oudgrootvader* Joannis Muwis en Anna Gertrudis van Ardinnen. Dit echtpaar trouwde daar in de kerk van de Sint Gertrudis-parochie op 15 februari 1757. Die kerk staat er nog. De historie ervan gaat terug tot in de 15e eeuw. In de periode betrekkelijk kort na het huwelijk, heeft de kerk zijn huidige vorm gekregen. Dat was in de periode 1777-1790. 

St. Gertrudis
altar 1763

In de kerk is ook nog een altaar aanwezig dat dateert van 1763. Het geeft mij altijd toch wel een apart gevoel wanneer je je realiseert dat je verre voorouders dat zelfde altaar gezien en misschien wel aangeraakt hebben. Dat kan niet gezegd worden van de recent aangebrachte glasramen. Omdat ik een liefhebber van glas ben, en ik al twee keer eerder over glasramen (van de kathedraal te Blois) geblogd heb, helemaal onderaan een detail van één van de fraaie ramen van de St. Gertudiskerk.
Naast het altaar is er nog iets waardevols uit de kerk bewaard gebleven. Dat zijn de zogenoemde DTB-registers**. Daarin noteerde de pastoor de levenden, de doden en de verbintenissen. Al in 1995 heb ik die registers in het Rijksarchief in Hasselt in kunnen zien. Als ik me goed herinner waren dat de originelen! Hieronder het huwelijks register van 1757. Op 15 februari staat daar het huwelijk van mijn oudgrootvader genoteerd. 

The marriage of Joannis Muwis (~1713-†1795) and Anna Gertrudis 
van Ardinnen (~1733-†1782) on February 15, 1757

De Latijnse tekst in het register luidt als volgt:

Die 15 febrij facto uno banno, cum dispensa-
tione in duobus in Domino juncti suns
matrimonio joannes Muwis et Anna ger-
trudis van Ardinnen honeste personae
testibus Arnoldo Schepers, Laurentio Muwis
et pluribus alijs.

Mijn vertaling daarvan is:

Op [de dag] 15 februari [1757] zijn na één aankondiging, met dispensa-
tie van een tweede in de Heer verbonden
in het huwelijk Joannes Muwis en Anna Ger-
trudis van Ardinnen met eerzame personen
als getuigen Arnoldo Schepers, Laurentio Muwis
en meer anderen.

Zo ziet de voorloper van de burgerlijke stand er dus uit. Allemaal nauwgezet genoteerd door de pastoor van de Sint Gertrudis-parochie. Dat de Muwissen in Kuringen het Rooms Katholieke geloof aanhingen, wekt geen verbazing. Wel kan ik vaststellen dat dat geloof, na de komst van Fredericus Muwis/Miebis naar Den Haag, verdwenen is en op z'n best heeft plaats gemaakt voor protestantse stromingen.
Wat de relatie van getuige Arnoldo Schepers tot het bruidspaar is, weet ik niet. Hij zal wel de bruidsgetuige geweest zijn want Laurentio Muwis (~1737-†1813) was de jongere broer van Joannes. Een klein voorbehoud, bij de doop van deze Laurentio fungeerde ene Laurentius Mevis als peter. Dus die kan het ook geweest zijn maar van hem weet ik verder niets. De namen Muwis en Mevis werden doorelkaar gebruikt.

Summary of the Dutch text above
My early ancestors came from the village of Kuringen in Belgium. I am talking about the 18th century here. In those days probably the only church in the village was the RC Saint Gertrudis church. The history of this church goes back to the 15th century. On February 15, 1757 one of my ancestors got married there. "Shortly after", during the period between 1777 and 1790, the church was rebuilt. And that is still its present shape. Today's church altar goes back to 1763. So Joannes Muwis and Anna Gertrudis van Ardinnen, my 4th great grandparents, must have been aware of this altar. Maybe they even touched it. Funny thought! Pictures of both church and altar are shown above. Below is a photo of a part of a modern stained glass window which you can see in the church today.
Of course it is nice that the church is still here. But it is even nicer that the BMD-registers** have been saved as well. So we can see how the priest recorded their marriage on that 15th of February. In those days the clergy used Latin when writing a deed. The transcription of the marriage deed is shown underneath the picture above.
My translation is as follows:

On [this day] February 15 [1757] after a single announcement, with dispensa-
tion of a second one in the Lord connected 
in marriage Joannis Muwis and Anna Ger-
trudis van Ardinnen with honest people
as witnesses Arnoldo Schepers and Laurentio Muwis
and more others.

When I visited the Belgian Government Archives in Hasselt (B) in 1995, the archivist there was kind enough to show me the originals of the register with all the deeds in it. And I think that is quite special!

Part of a modern stained glass window
in the Kuringen St. Gertrudis church

* Een oudgrootvader gaat 7 generaties terug.
** Doop-, Trouw- en Begraafregisters/Birth, Marriage and Death registers

Photo credits (3)
St. Gertrudis ex Kerknet.be

Amanuensis Monday - Double marriage of Fredericus Muwis

An amanuensis* is a person employed to write what another dictates or to copy what has been written by another. Amanuensis Monday is a daily blogging theme which encourages the family historian to transcribe family letters, journals, audiotapes, and other historical artifacts. Not only do the documents contain genealogical information, the words breathe life into kin – some we never met – others we see a time in their life before we knew them. A fuller explanation can be found here.

Amanuensis Monday is a popular ongoing series created by John Newmark at Transylvanian Dutch.

*In Dutch the word 'amanuensis' has a different meaning. It is someone who assists e.g. a physics teacher  in the preparation of physics experiments.

My 3rd great grandfather was Fredericus Muwis. He was born in Kuringen. There he was baptized on September 18, 1760. He died in The Hague on January 18, 1834. Kuringen is situated near Hasselt in todays Belgian Limburg. Fredericus belonged to the Roman Catholic faith.

Kuringen is situated NW of Hasselt in Belgian Limburg

He married an Amsterdam girl. Her name was Jacoba Betger (~Amsterdam, October 17, 1766 - The Hague, April 5, 1833). Jacoba was baptized in Amsterdam on said date in an Evangelical Lutheran Church. With the bride and the groom having a different faith, it was decided to, or maybe they were forced to seal the marriage in two different churches.

There is a saying in the Netherlands claiming that when two different beliefs sleep on a single pillow, the couple shall be separated by the devil. In Dutch: Twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen. Despite this popular wisdom the couple never divorced.

Below the marriage registrations as recorded in the marriage registries of the Roman Catholic Church in the Assendelftstraat and the Evangelical Lutheran Kloosterkerk (Monastery Church) both in  The Hague on May 3, 1795.

In both records you'll see that the Muwis surname has been changed to Miebis. Later it becomes Miebies which it still is today. I regard Fredericus as the "founding father" of all Miebies name bearers.

Marriage registration in French as recorded in the
Roman Catholic Church, The Hague on May 3, 1795

Transcription:
Le 3 maij 1795 après 3 publications de banes faites à l'hotel de ville a la manière du paijs entre Frederik Miebis et Jacoba Betger sans qu'il se soit trouvé aucun empechement je soussigné prêtre et missionaire papal de l'eglise paroissiale catholique Romaine française de La Haije aij reçu leur mutual consentement et leur aij donné le benediction nuptiale en présence des témoins qui ont signés avec moij.

M:g: van de Roe g: van de Roe           .: Raphael Maguin

Translation in English:

On May 3, 1795, after, in accordance with the country's customs, three proclamations were made at City Hall between Frederick Miebis and Jacoba Betger without any objections, I the undersigned priest and papal emissary of the French Roman Catholic parish church of The Hague, received their mutual consent and gave them the marriage blessing in the presence of witnesses who signed with me.

M: g: van de Roe: g: van de  Roe        .: Raphael Maguin

Translation in Dutch:

Op 3 mei 1795, nadat de proclamaties op 's lands wijze 3 maal op het stadhuis gedaan zijn tussen Frederik Miebis en Jacoba Betger zonder dat bezwaren zijn gebleken, heb ik, ondergetekende, priester en pauselijke afgezant van de Franse Rooms-Katholieke parochiekerk van Den Haag, hun wederzijdse instemming ontvangen en hen de huwelijkszegen gegeven in aanwezigheid van getuigen die met mij ondertekend hebben.

M: g: van de Roe: g: van de  Roe          ': Raphael Maguin

Marriage registration in Dutch as recorded in an unknown church
in The Hague also on May 3, 1795

Transcription:

Frederik Miebis, jm, geb. te Cuerigen in het Luiksche met Jacoba Betger, jd, geb. te Amsterdam en beide woonende alhier.

Translation in English:

Frederik Miebis, young man*, born in Kuringen in the area of Luik with  Jacoba Betger, young daughter*, born in Amsterdam and both residing here.

* The expressions 'young man' and 'young daughter' meant that these persons were unmarried.

Update July 12, 2016: My thanks go to Nynke van den Hooven. She made several suggestions for an improved transcription and translation of the Roman Catholic marriage document. Additionally she provided a reason why Frederik and Jacoba got married twice. 
Until halfway 1795 a marriage in any other church but the Nederduitsch Gereformeerde (NG) church, was not recognized by the administration. So one had to marry in the NG-church in order to be legally married. Whether that situation applied to my ancestors I don't know. Because of Jacoba's also protestant religion their marriage in the NG church may very well have been voluntary.
In stead of marrying in the NG church it was also possible to appear in the local court.

Surname Saturday - Origin/meaning of the surname Miebies

De Nederlandse tekst vindt u na de Engelse tekst.
Whenever I have to provide my name to someone, nine times out of ten they say: "Can you spell that please?" And they are lucky, I can. When I have done that, the usual remark is "strange name, never heard it before." And indeed, in all of the Netherlands the surname Miebies today is borne by 13 people only. Of these 13 just 8 have been born with the surname Miebies. The remaining 5 married a man with that name. So I think it is safe to say it is a rare name.
But all these strange-name-remarks made me curious. Where does the name come from? What does it mean? And this curiosity was the start of my interest in genealogy. That was in the early eighties. My notes show that my first visit to any archive was on August 7, 1982, the archive being the city archive of The Hague. That's when and where it started.
When I first stumbled on the protestant marriage certificate of one Fredericus Miebis, it said that he came from Cuerigen situated in the Luik region. Over the centuries the borders of that particular region changed a lot, depending on the political situation. It took me quite some time to find out that there was a village named Kuringen in Belgian Limburg. In the Governmental Archive in nearby Hasselt I found one Frederick Muwis. Later I was able to prove that Fredericus and Frederick were one and the same person.
So that was solution #1, Miebis, and later Miebies, was a derivative of Muwis. The name came from Kuringen during the period Belgium did not exist yet (before 1795). And in The Hague the transformation to Miebies took place.

The coat of arms of Kuringen

Muwis is a wide spread surname in Kuringen. There are also many related names such as Mevis, Meuvissen, Meeuwse etc. They all have the same origin namely Bartholomew the apostle. In Dutch his name is Bartholomeus. Whenever boys were baptized Bartholomeus, their nickname usually was Meeus, Mewis or something like that. It is generally recognized that also Muwis is such a derivative. And used as a surname it becomes a patronymic.

So, although it is hardly recognizable as such, Miebies comes from Bartholomeus. And that is the answer to the second question. For a long time I've had high hopes for a more ingenious, a more sophisticated explanation. But helas, life is full of disappointments.

Bartholomew, part of 'The last judgement' by Michelangelo.
Source: Wikipedia

Nederlandse tekst:

Wanneer ik mijn naam moet opgeven, is vaak het eerste dat mensen tegen mij zeggen: “Kunt u dat even spellen?” En dat kan ik gelukkig wel. Marinus-Izak-Eduard-Bernhard-Izak-Eduard-Simon. Daarop volgt vaak de opmerking dat men van die naam nog nooit gehoord heeft. En dat kan wel kloppen want in heel Nederland zijn er op dit moment maar 13 personen die de naam dragen. En 5 daarvan hebben de naam door huwelijk verkregen. Er zijn dus maar 8 “echte” Miebiesen. Een zeldzame naam dus.

Maar die opmerkingen maakten me wel nieuwsgierig. Wat betekende die naam eigenlijk? En waar kwam hij vandaan? Zo is mijn belangstelling voor genealogie gewekt. Op 7 augustus 1982 betrad ik voor de eerste maal een archief, en wel het Gemeentearchief in Den Haag, toen nog aan de Loosduinseweg.

Daar liep ik voor het eerst tegen de naam Miebis aan. In het Evangelisch Luthers trouwregister van de Kloosterkerk stond dat Fredericus Miebis afkomstig was uit “Cuerigen in het Luiksche”. Nu is “het Luiksche” een rekbaar begrip met in de loop der tijden vele grenswijzigingen. Het heeft religieuze en politieke heersers gekend. Het heeft nog een hele tijd geduurd voordat ik er achter was dat met Cuerigen het dorpje Kuringen werd bedoeld. In het Rijksarchief in het nabij gelegen Hasselt, vond ik ene Frederick Muwis. Later heb ik kunnen aantonen dat hij en Fredericus één en dezelfde persoon zijn (geweest).

Dus dat was het antwoord op vraag #1. Miebis, en later Miebies, is afgeleid van Muwis. En de naam komt dus uit Kuringen uit de tijd dat België nog niet bestond (vóór 1795). In Den Haag ontwikkelde de naam zich verder van Miebis tot Miebies.

Muwis is een bekende naam in Kuringen. Ook daaraan gerelateerde namen komen voor zoals Mevis, Meuvissen, Meeuwse etc. Het zijn allemaal afgeleiden van Bartholomeüs de apostel. Maar mensen met de doopnaam Bartholomeüs heetten in het dagelijks leven doorgaans Mee(u)s, Mewis of iets dergelijks. Men is het er algemeen over eens dat ook Muwis zo’n roepnaam is. Muwis is daarom een z.g. patroniemnaam.

Miebies is dus terug te voeren tot Bartholomeüs. Daarmee is ook het antwoord op de tweede vraag gevonden. Het is een hele gewone naam en mocht ik stiekum al gehoopt hebben op een meer verheven verklaring, dan is die hoop nu de grond in geboord. Het leven is vol tegenslagen.