Crashed at the Goodwin Sands?

 Voor de Nederlandse samenvatting, zie na de Engelse tekst.

Ever since 2016, I have been looking for the remains of KLM pilot Adriaan Pijl and his aircraft, a Fokker F.III with registration H-NABS. Adriaan disappeared over The Channel 100 years ago on April 24, 1924. He was on his way from Lympne Airfield to Rotterdam. Taking off with two passengers (Messrs Modderman and Van Hien) he was last seen heading in the misty direction of the Goodwin Sands. Whether the plane crashed there or elsewhere in The Channel, remains unknown to this very day. The next day one of Adriaan's colleagues spotted an oil stain near the Sands. For the full story of Adriaan's disappearance, please click here.

The Goodwin Sands, the possible crash site of the H-NABS
Credit: Imray/Goodwin Sands Conservation Trust

In those days, aircraft predominantly consisted of textile fabric and three-ply covering. Little imagination is needed to realize what will happen when such a structure hits the water. So no wonder not even debris was found. The temperature of the seawater in April is such that possible survivors of the crash will become hypothermic within a short time. So no doubt both the pilot and his passengers will have drowned. 

In many cases, bodies of drowned people wash ashore. Not so in this case. At least there is no mention of such incidents in the Dutch newspapers. Of course, unidentified bodies may have been found on beaches in the U.K. or Belgium. However, the crash of the H-NABS was widely published at the time. So one can safely assume their remains are still at sea. There is another "little something" that has not been found so far: the aircraft engine. Obviously, that is not one of those huge Rolls Royce jet engines you see today but a much smaller cylinder block weighing some 300 kilos (680 lbs). It is unlikely that this piece of metal measuring H1.12 x L1.75 x W0.77 mtrs (44"x69"x30") ends on a beach. It is more probable that it disappeared in the sandy bottom of the North Sea.

For some time, I had the idea that one day the engine would get tangled up in the nets of a fishing boat. So I have been looking for an opportunity to let fishermen know I would be interested in this particular catch should it end up in their nets. I recently contacted a Dutch foundation aiming to find Dutch fishing vessels that have sunk in storms frequently plaguing the North Sea. Lately, they have been successful in finding several wrecks and, what is more important to their families, several human remains as well. So I contacted a board member, and he suggested that I contact a few trade papers published in the U.K. and Holland. 

In the U.K. I contacted the editor of Fishing News, Andy Read. He was kind enough to publish my letter to him plus a photograph of Adriaan and the Siddeley Puma engine as well.

Fishing News, August 22, 2024

So my hopes are pinned on English fishermen reading my letter and hearing about this story. Wouldn't it be fantastic if, after a century, it would become clear where Adriaan and his plane found their fate? I am looking forward to that day!

Information may be sent to me via email: patmiebies at gmail dot com.

Samenvatting

Sinds 2016 ben ik op zoek naar de stoffelijke resten van KLM-piloot Adriaan Pijl en zijn vliegtuig, een Fokker F.III met registratie H-NABS. Adriaan verdween 100 jaar geleden boven het Kanaal, op 24 april 1924. Onderweg van Lympne Airfield naar Rotterdam Waalhaven, vertrok hij met twee passagiers (de heren Modderman en Van Hien). De Fokker werd het laatst gezien vliegend in de richting van de Goodwin Sands. Of het vliegtuig daar of ergens anders in het Kanaal is neergestort, is tot op de dag van vandaag onbekend. Een paar uur later zag een van Adriaans collega's een olievlek bij The Sands. Voor het volledige verhaal van Adriaans verdwijning, klik hier.

In die tijd bestonden vliegtuigen voornamelijk uit textiel en triplex. Je hebt weinig verbeelding nodig om je voor te stellen wat er gebeurt als zo'n constructie met een klap op/in het water terechtkomt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er zelfs geen brokstukken zijn gevonden. De temperatuur van het zeewater is in april zodanig dat mogelijke overlevenden van het ongeval binnen korte tijd onderkoeld raken. Dus ongetwijfeld zullen zowel de piloot als zijn passagiers zijn omgekomen.

In veel gevallen spoelen lichamen van verdronken mensen aan. Dat is in dit geval niet gebeurd. In ieder geval is er in Nederlandse kranten niet over zo'n incident geschreven. Natuurlijk kunnen er ook ongeïdentificeerde lichamen zijn gevonden op stranden in het Verenigd Koninkrijk of België. De crash van de H-NABS werd echter destijds breed uitgemeten. We kunnen er dus gerust van uitgaan dat de stoffelijk overschotten nog steeds in zee liggen. Er is nog een iets dat tot nu toe niet is gevonden: de vliegtuigmotor. Dat is uiteraard niet een van die enorme Rolls Royce straalmotoren die je tegenwoordig ziet, maar een veel kleiner cilinderblok van toch wel zo'n 300 kilo. Het is onwaarschijnlijk dat dit stuk metaal van H 1,12 x L 1,75 x B 0,77 mtr. op een strand terecht is gekomen. Het is waarschijnlijker dat het in de zanderige bodem van de Noordzee is verdwenen.

Ik had al een tijdje het idee dat de motor misschien ooit in de netten van een vissersboot verstrikt zou kunnen raken. Daarom zocht ik naar een mogelijkheid om vissers te laten weten dat ik geïnteresseerd zou zijn in deze specifieke vangst mocht die in hun netten belanden. Ik heb onlangs contact opgenomen met de Stichting Onderzoek Maritieme Vermisten die als doel heeft om Nederlandse vissersschepen te vinden die zijn gezonken in stormen die de Noordzee regelmatig teisteren. De laatste tijd zijn ze erin geslaagd om verschillende wrakken te vinden en, wat nog belangrijker is voor hun families, ook verschillende stoffelijke overschotten. Zo kwam ik in contact met bestuurslid Cees Meeldijk en hij stelde onder andere voor te schrijven naar een paar vakbladen die in het Verenigd Koninkrijk en Nederland worden uitgegeven.

In het Nederland ben ik zodoende in contact gekomen met een redacteur van Visserijnieuws, Gijsbert van der Bent. Hij was zo vriendelijk om mijn tekst te publiceren plus een foto van Adriaan en de Siddeley Puma-motor.

Visserijnieuws, 11 oktober 2024 

Dus mijn hoop is gevestigd op vissers die dit artikel lezen en iets over dit verhaal horen. Zou het niet fantastisch zijn als na een eeuw duidelijk zou worden waar Adriaan en zijn vliegtuig zijn neergestort? Ik kijk uit naar die dag!

Informatie kan naar mij worden gestuurd via e-mail: patmiebies at gmail dot com.

Vandaag ... (10) Today ... (10)

 For a summary in English, please scroll down

Vanuit commercieel oogpunt heeft de KLM er altijd aan gehecht met enige regelmaat de aandacht te (laten) vestigen op interessante mijlpaaltjes c.q. -palen. Een eerste vlucht naar een nieuwe bestemming, de eerste vlucht over de pool,

First KLM scheduled flight Amsterdam-Sana'a (Yemen) Oct. 28, 1992

de eerste vlucht naar Indië enz. Allemaal memorabele firsts. Maar sommige van die eerstelingen waren commercieel helemaal niet interessant en daar is dan ook zelden of nooit aandacht aan geschonken. Daarom is het hoog tijd er eentje voor het voetlicht halen al was het alleen omdat deze gebeurtenis vandaag precies 100 jaar geleden heeft plaatsgevonden.

Op 22 november 1895 wordt in Amersfoort ene Adriaan Pieter Johannes Pijl geboren. Hij is de zoon van Leendert Pijl, foerier bij de Huzaren, en zijn vrouw Cornelia Ulb. Na een aanvankelijke carrière als kantoorbediende te hebben nagestreefd, neemt Adriaan in 1915 dienst bij de Landstorm (niet te verwarren met het gelijknamige Duitse legeronderdeel tijdens WOII). Hij brengt het al snel tot sergeant en op 1 november 1918 wordt hij overgeplaatst naar het 5^e Regt. Infanterie waar hij een 5-jarige verbintenis aangaat als vlieger bij de LVA, de Luchtvaartafdeeling (met ee), een legeronderdeel want de Luchtmacht bestaat nog niet. Hij haalt daar op 4 september 1919 zijn brevet en treedt zo in de voetsporen van o.a. Plesman, die dat papiertje een jaar eerder haalde. Adriaan is inmiddels sergeant-vlieger. Op 1 april 1922 gaat hij met verlof  'buiten bezwaar van 's Rijks schatkist' en wordt hij vliegenier bij de K.L.M. (toen nog met puntjes). Hij heeft er inmiddels 750 vlieguren op zitten o.a. op de Nederlandse Spijker V.2, een kist met een motor van wel 80 pk!

Nu hij een baan met vooruitzichten heeft, trouwt Adriaan op 15 november 1922 met Berdina Brinkhoff uit het Limburgse Gennep. Het echtpaar gaat vlak bij Adriaans’ werk wonen en wel aan de Nieuwe Meerdijk in Rijk in de Haarlemmermeer. Of er in die tijd al een WRR (werk- en rusttijdenregeling) bestaat, is niet bekend maar op 24 april 1924 heeft Adriaan 215 oversteken over het Kanaal op zijn naam staan. Dat zijn, naast zijn andere vluchten, 430 starts en landingen in 2 jaar! Op die datum vertrekt hij met de Fokker F.III H-NABS van Croydon richting Waalhaven.

A rare picture of the Fokker F.III H-NABS
(source: Aviation archive Herman Dekker)

Aan boord twee passagiers, de heren Van Hien en Modderman, en 60 kgs vracht (à ƒ 0,80 pkg). De vlucht gaat via het aan de Kanaalkust gelegen Lympne om nog een pakje op te halen. Het vertrek ex Lympne mag Adriaan naar eigen (weers-)inzicht bepalen. Om 14.00 uur krijgt hij informatie dat de mist boven het Kanaal is opgetrokken en hij vertrekt. KLM-vliegeniers hebben instructie van de chef van de Vliegdienst, Dellaert, om het Kanaal over te steken tussen Dover en Folkestone enerzijds en Calais en Gravelines aan de Franse kant. Pijl lijkt dit ook gedaan te hebben; een getuige ziet de Fokker bij goed zicht nog bij Sandgate overkomen. Wel is het zo, zegt de getuige, dat de horizon door mist niet zichtbaar is... 

Dat is het laatste dat van Pijl en zijn passagiers is gezien. Om 17.00 uur is de Fokker nog steeds niet op Waalhaven gearriveerd. Ook de gebruikelijke overvliegberichten van Calais, Duinkerken en Oostende ontbreken. Pijl kan die niet zelf doorgeven want hij heeft geen radio aan boord, hij moet het met alleen een kompas doen. Zoektochten leveren niets op en men moet concluderen dat Pijl heeft geprobeerd boven het Kanaal onder de mist door te vliegen en daarbij met een klap het water heeft geraakt. Er is niet veel fantasie voor nodig om te bedenken wat dat met een machine, het woord 'kist' is hier meer op z'n plaats, doet die voornamelijk bestaat uit triplex (three-ply covering) en de ailerons zelfs uit een weefsel (fabric). Geen wonder dus dat er van de H-NABS niets is teruggevonden en van de inzittenden al evenmin. Daarmee geniet Adriaan Pijl de twijfelachtige eer exact 100 jaar geleden de eerste KLM-piloot te zijn geweest die tijdens de uitoefening van zijn beroep om het leven is gekomen.

Adriaan P.J. Pijl, approx. 1923
(coll. R.I.L. Pijl)

Het overlijden van Pijl is nooit formeel vastgesteld. Daarmee behoort hij tot een grote groep van vermiste personen. Er is een politie-instantie die zich daarmee bezighoudt: het Landelijk Bureau Vermiste Personen. Het bureau bemoeit zich zelfs met aangespoelde lichamen van personen die vanaf 1920 vermist zijn geraakt. Voor identificatie maakt men o.m. gebruik van een DNA-databank. Het DNA van een opgespoorde neef van Pijl, is hierin opgenomen. Maar dat heeft helaas (nog) niet tot resultaat geleid.

Tot slot: zeker in de begindagen van de luchtvaart hadden piloten vaak de status van 'Bekende Nederlander'. Denk aan Van der Hoop, Viruly, Parmentier, Gijsendorfer en Van Veenendaal. Pijl heeft het nooit zover gebracht, daarvoor is hij te jong overleden. Niettemin verdient hij het herinnerd te worden, niet alleen omdat hij de eerste K.L.M.-vlieger was die tijdens een (lijn)vlucht om het leven kwam maar ook omdat hij aan het begin heeft gestaan van de ontwikkeling van het vervoer van passagiers en vracht door de lucht. Dat dit alles in die tijd niet zonder risico's was, heeft hij op tragische wijze moeten ervaren.

Voor veel meer informatie over het verdwijnen van de H-NABS, zie een eerder blog en het indrukwekkende luchtvaartarchief van Herman Dekker.

Update 28 april 2024

Dit blog is ook gepubliceerd in Vrije Vogels nr. 230, het periodiek van de Vereniging Gepensioneerden KLM van april 2024. Met dank aan Henk van Rooijen!

                                           

English summary

On this day, it is exactly 100 years ago that aviator Adriaan Pieter Johannes Pijl disappeared over the English Channel. In a sense, he made history with this unfortunate incident. But I'll come back to that later. 

In KLM we have always been fond of so-called firsts. A first flight to a new destination, the first flight over the North Pole, and before WWII, the first flight to the former Dutch East Indies. Obviously, there always was a commercial/marketing reason behind all publications featuring these firsts. But some of these firsts did hardly get any attention, simply because it was not in the commercial interest of KLM. One of those forgotten events was the a.m. disappearance of Adriaan Pijl on April 24, 1924.

Adriaan was born in Amersfoort on November 22, 1895. His father was a military man and so were his brothers. In 1915 he joined the army and in 1918 he was transferred to the 5th Regt. Infantry. He signed a 5-year contract as a pilot with the Aviation Department. 

Father Leendert Pijl and (f.l.t.r.) sons Leendert,
Cornelis and Adriaan 
(photographer P.H. Kouw*, coll. R.I.L. Pijl)

In September 1919 he got his pilot's license. After having flown 750 hours on various aircraft types - a.o. the French Nieuport with an 80 hp (!) engine -, he joined K.L.M in April 1922. Shortly after he married Berdina Brinkhoff, a girl from Limburg. The couple rented some rooms near Adriaan's work, Schiphol Airport. That saved him a lot of commuting because when he was employed by K.L.M. for hardly two years, he made 215 Channel crossings. That amounts to an impressive 430 take-offs and landings! And he also flew to other places. When he was about to make crossing number 216, he was taking off at Lympne airport, a couple of miles from the English Channel coast. He arrived there from Croydon in his Fokker F.III with registration H-NABS. This aircraft had a payload of 770 kg. With two passengers on board and some cargo, Adriaan remained well within the limits of his Fokker. Before taking off, he received information that the fog over the Channel had disappeared. On his way back to Rotterdam Waalhaven, he was seen overflying Sandgate. This witness said there were good flying conditions but added that he could not see the horizon because of fog ...

When the Fokker did not arrive at Waalhaven airport three hours later, and there were no overflight reports from Calais, Dunkirk, and Ostend rescue aircraft took off. The fact that the Fokker did not have any radio equipment on board -Adriaan's only instrument was a compass- did not help to locate the aircraft. But despite all rescue efforts, the F.III and all three occupants remained missing. The most likely thing that happened was that the aircraft hit the water. One only needs a little imagination to visualize what such an impact does to the structure of this aircraft made of three-ply covering and some fabric here and there.

This incident is why Adriaan Pijl has the dubious honor of being the first K.L.M. pilot who died when practicing his profession.

Legally, to the best of my knowledge, Adriaan must still be considered a missing person. In The Netherlands, there is a police department looking for missing persons (or their remains). In the course of this investigation, I found a cousin of Pijl. He has been so kind to provide a police database with his DNA. But so far that did not provide any clues. 

Although in the early days of aviation, many pilots reached celebrity status, Adriaan was not among them. He simply died too young. Still, he was very instrumental in the development of air transport of passengers, cargo, and mail a little over 100 years ago. For all this, he deserves to be remembered!

For many more details about the disappearance of the H-NABS, please see my earlier blog.

* Based on the activities of this photographer in Nijmegen, the picture was taken in or before 1922.

In verregaande staat van ontbinding

De Nederlandse tekst vindt u na de Engelse tekst

The title of this post is In an advanced state of decomposition. Not a very 'tasteful' title but let me explain. A couple of years ago I investigated the disappearance of KLM pilot Adriaan Pijl back in 1924. He took off from Lympne airport flying a Fokker F.III. With him were two passengers. Although the weather looked nice they must have flown into low hanging clouds or fog if you like. Unaware of his altitude Adriaan likely hit the waves somewhere in The Channel and disappeared forever, together with his two passengers. Neither the aircraft nor those on board washed ashore anywhere on the English, Belgian of Dutch coast. This made Adriaan the first KLM pilot dying on the job. During my investigation I made a summary of unidentified bodies found on Dutch beaches. With regard to Pijl I was not successful. But I still have the list of finds and possibly it is of use to someone. Hence this publication of all 58 locations where bodies were found during the period April 24, 1924 u/i 1930. I added all particulars I found in the newspapers. In case you need to have some particulars translated, please let me know. You'll find the list underneath the Dutch text.

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o--o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

Tekening van Louis Raemaekers (1869-1956}
gepubliceerd in De Telegraaf 1-7-1926
"Lijk te Koog (Terschelling) aangespoeld"

Ten tijde van mijn speurtocht naar de gebeurtenissen rond het verdwijnen van KLM-vlieger Adriaan Pijl in 1924, heb ik de op de Nederlandse kust aangespoelde lijken geïnventariseerd. U wordt vast niet elke dag met menselijke overblijfselen geconfronteerd, daarom een kleine toelichting.
Adriaan Pieter Johannes Pijl, geboren op 22 november 1895 in Amersfoort, heeft de twijfelachtige eer genoten om als eerste KLM-vlieger tijdens de uitvoering van zijn werkzaamheden om het leven te komen. Dat droeve voorval vond plaats op 24 april 1924 toen hij op een lijnvlucht vanaf Lympne in de mist boven het Kanaal is verdwenen. Twee mannelijke passagiers troffen hetzelfde lot. Noch van de ingezetenen noch van het vliegtuig, de Fokker F.III met registratie H-NABS, is ooit meer iets teruggevonden.
De stroming van de zee ter plaatse in aanmerking nemend, leek het mij niet onmogelijk dat de stoffelijke overschotten van de drie op de Nederlandse kust zouden kunnen aanspoelen. Zelfs de kusten van de toenmalige Zuiderzee behoorden nog tot de mogelijkheden. In dat kader heb ik de Nederlandse kranten met behulp van Delpher doorgespit op de aanwezigheid van het woord 'aangespoeld'. Daarbij heb ik me gericht op de periode tussen de datum van het ongeval en eind 1930. Voor wat betreft vlieger Pijl en zijn passagiers Modderman en Van Hien heeft dat niet tot enig resultaat geleid maar misschien hebben andere onderzoekers wel iets aan dit lijstje. Vandaar dat ik het hieronder publiceer. Bij het bezien van de lijst moet bedacht worden dat het alleen ongeïdentificeerde mannen, of personen waarvan het geslacht niet vaststaat, betreft. Het zijn uitsluitend volwassenen, geen kinderen. Ook in een later stadium geïdentificeerden staan niet in deze lijst, althans voor zover dat feit de kranten in deze periode heeft bereikt. De vindplaats is in alle gevallen een strand tenzij anders vermeld. De vermelde datum is die van het eerste krantenartikel waarin de vondst is gemeld. De afkorting isvo staat voor in staat van ontbinding.

In de lijst hieronder komt een paar keer voor dat lijken in de duinen worden begraven en niet op een begraafplaats. Mag dat zomaar? Zeker, toen in ieder geval wel. In de Nederlandsche Staatscourant nr. 105 van 4 mei 1869 staat de "WET van den 10den April 1869, tot vaststelling van bepalingen betrekkelijk het begraven van lijken, de begraafplaatsen en de begrafenisregten."

In artikel 2 staat:

Lijken, die, uit hoofde van den staat van ontbinding, niet naar eene begraafplaats kunnen worden overgebragt, worden ter plaatse waar zij gevonden zijn of in de onmiddellijke nabijheid zonder kist, mits ter diepte van ten minste één meter, begraven, met ongebluschte kalk ter hoogte van twee decimeters en verder met aangestampte aarde overdekt.

Dus mocht u in de duinen restanten ongebluste kalk tegenkomen, wie weet loopt u over een graf. En mocht u zich zorgen maken over de kosten van dat begraven, ook daar is, in artikel 37, in voorzien.

De kosten van het begraven der op het strand der zee aangespoelde en uit zee aangebragte lijken worden, voor zoover zij door de bij de lijken gevonden goederen of gelden niet kunnen worden gedekt, gedragen door den Staat.

Hieronder de lijst met 58 vindplaatsen van ongeïdentificeerde lijken.

Update July 18, 2019

The map below shows all locations shown in the list above. Clicking on the locations also provides you with the relevant newspaper clipping.

The map on the left hand side shows the current situation. On the right you see the situation as it was during 1926-1949. In the meantime in some places the shoreline moved a little. This results in some illogical locations on the current map.

Zooming in and out may be done by using the + and - buttons. To move the map, please place the cursor on the map and use the hand.

De kaart hieronder geeft alle locaties genoemd in bovengenoemde lijst weer. U kunt op zo'n locatie klikken waarna het betreffende krantenartikel ook zichtbaar kan worden gemaakt.

De kaart links geeft de feitelijke situatie nu weer. De kaart rechts zoals Nederland was in de periode 1926-1949. In die periode lag de kustlijn nog wel eens op een andere plaats dan nu het geval is. Daardoor lijken (sic) locaties op de kaart nu soms niet meer aan de kust te liggen.

Met behulp van + en - kan in- en uitgezoomed worden. Door de cursor op de kaart te plaatsen, verschijnt een handje om de kaart in elke richting te verplaatsen.

Voor meer informatie over de "duo-kaarten", zie kaart.cc/.